بازشناسی و رتبه‌بندی پیشران‌های بهسازی و توسعه سیستم‌های اطلاعاتی منابع انسانی در سازمان‌های دولتی ج.ا.ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری مدیریت منابع انسانی، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: امروزه، بهسازی و توسعه سیستم‌های اطلاعاتی منابع انسانی در سازمان‌های دولتی ج.ا.ایران، با توجه به وسعت ساختار اداری، پیچیدگی فرآیندها و ضرورت تبعیت از الزامات قانونی، اهمیتی راهبردی یافته است؛ در واقع، این سیستم‌ها با ایجاد شفافیت، افزایش بهره‌وری، تسهیل تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر داده، بهبود مدیریت منابع انسانی و کاهش خطاهای ناشی از دخالت انسانی، بستری یکپارچه، ایمن و تحلیلی برای مدیریت کارآمد منابع انسانی فراهم می‌کنند و زمینه را برای استقرار دولتی هوشمند، پاسخ‌گو و اثربخش مهیا می‌سازند. لذا، هدف از انجام این پژوهش، بازشناسی و رتبه‌بندی پیشران‌های بهسازی و توسعه سیستم‌های اطلاعاتی منابع انسانی در سازمان‌های دولتی ج.ا.ایران با رهیافت آینده‌پژوهشی بود.

روش‌شناسی: رویکرد پژوهش کنونی، آمیخته(کیفی-کمی) بود. پژوهش حاضر از نظر روش انجام، بر پایه تحلیل ماتریس اثرات متقابل ساختاری با رویکرد آینده‌پژوهشی راهبردی و از نظر هدف، از نوع توسعه‌ای-کاربردی است. جامعه آماری این پژوهش از 35 نفر از خبرگان شامل اساتید دانشگاهی و مدیران منابع انسانی سازمان‌های دولتی(اجرایی) ج.ا.ایران به روش هدفمند تشکیل شده است. داده‌های این پژوهش از طریق مطالعات کتابخانه‌ای، مصاحبه ساختاریافته و پرسشنامه کیفی امتیازدهی از صفر تا سه طبق ماتریس اثرات متقابل ساختاری جمع‌آوری شده و با نرم‌افزار آماری میک‌مک تجزیه و تحلیل شده‌اند.

یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان داد که پیشران‌های ارتقاء شایستگی‌های دیجیتال منابع انسانی در راستای بهره‌برداری اثربخش از سامانه‌های اطلاعاتی و سازمانی، طراحی معماری ماژولار در راستای انعطاف‌پذیری و گسترش‌پذیری سیستم اطلاعاتی منابع انسانی، تعبیه زیرساخت‌های ارتباطی هوشمند و پایدار با تمرکز بر پشتیبانی از سامانه‌های اطلاعاتی منابع انسانی به عنوان پیشران‌های تأثیرگذار هستند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Identifying and ranking the drivers of improving and developing human resources information systems in government organizations in the Republic of Iran

نویسندگان [English]

  • Alireza Kooshki Jahromi 1
  • Hossein Hamzavi 2
1 Associate Professor, Department of Public Administration, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.
2 PhD in Human Resource Management, Department of Public Administration, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Context and Purpose: Today, the enhancement and development of Human Resource Information Systems in governmental organizations of the Islamic Republic of Iran have gained strategic importance, considering the vastness of administrative structures, the complexity of processes, and the necessity of complying with legal requirements. These systems, by fostering transparency, improving productivity, facilitating data-driven decision-making, optimizing human resource management, and reducing errors caused by human interventions, provide an integrated, secure, and analytical platform for effective HR management, thereby paving the way for the establishment of a smart, accountable, and efficient government. Accordingly, the purpose of this study was to identify and prioritize the drivers of Human Resource Information Systems enhancement and development in governmental organizations of Iran through a futures studies approach.

Methodology: The research adopted a mixed-method (qualitative–quantitative) approach. In terms of methodology, it was based on structural cross-impact matrix analysis with a strategic foresight perspective, and in terms of purpose, it was developmental–applied. The statistical population consisted of 35 experts, including university professors and HR managers from governmental (executive) organizations in Iran, selected through purposive sampling. Data were collected through library studies, structured interviews, and a qualitative questionnaire using a 0–3 scoring scale according to the structural cross-impact matrix. The collected data were analyzed using MICMAC statistical software.

Findings: The results revealed that drivers such as improving digital competencies of Human Resource professionals for the effective use of information and organizational systems, designing modular architectures to enhance flexibility and scalability of Human Resource Information Systems, and embedding intelligent and sustainable communication infrastructures to support Human Resource Information Systems are among the most influential drivers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Human resource management
  • human resource information systems
  • government organizations
  • futures research approach

مراجع

منابع
اسحاقی گرجی، مجید، زارعی، عظیم اله، حمزوی، حسین، اسدبک، مهدی و محمدی شیر کلایی، حسینعلی. (1403). رتبه‌بندی مسائل سیاست زیست‌محیطی جمهوری اسلامی ایران. حکمرانی و توسعه. 4(1)، 74-92. doi: 10.22111/jipaa.2024.447250.1166
ایرج, ح و قوچانی, ف. (1396). الگوی اجرای سیستم‌های اطلاعاتی منابع انسانی در شرکت‌های متوسط و بزرگ. فصلنامه مطالعات مدیریت راهبردی, 8(29), 271-298. https://www.smsjournal.ir/article_88385.html
بخشی زاده برج, کبری, حمزوی, حسین و جمالی, محمدامین. (1403). شناسایی و رتبه‌بندی پیشران‌های بهینه‌سازی زنجیره ارزش پایدار صنعت پتروشیمی ایران با رویکرد آینده‌نگاری راهبردی. مدیریت زنجیره ارزش راهبردی، 1(3), 1-26. https://doi.org/10.22075/svcm.2025.36996.1024
رضایی‌منش، بهروز، حمزوی، حسین و حسینی، سیده مرضیه. (1404). شناسایی و رتبه‌بندی پیشران‌های بهینه‌سازی عملکرد پایدار سازمان‌های نفت و گاز و پتروشیمی با رویکرد آینده‌پژوهی. پژوهش‌های نوین در ارزیابی عملکرد. 4(1)، 11-26. doi: 10.22105/mrpe.2025.506185.1146
صحت، سعید و بشیرپور، مهدی. (1398). شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر پذیرش سیستمهای اطلاعاتی مدیریت منابع انسانی،سومین کنفرانس بین المللی مدیریت،مهندسی صنایع، اقتصاد و حسابداری،https://civilica.com/doc/933356
کریمی, بهناز, و عطایی, محمد. (2018) .شناسایی و اولویت‌بندی عوامل موثر بر اثربخشی سیستم‌های اطلاعاتی منابع انسانی .مدیریت توسعه و تحول ,33 (10) ,61-71. https://sanad.iau.ir/Journal/jdem/Article/949913
References
Akoyo, S. I., & Muathe, S. M. A. (2017). Towards a Theoretical Model for Human Resource Management Information Systems, Government Policy and Organizational Performance: A Research Agenda. IOSR Journal of Business and Management (IOSR-JBM), 19(1), 43-53.‏ http://dx.doi.org/10.9790/487X-1901034353
Akoyo, S. I., & Muathe, S. M. A. (2017). Towards a Theoretical Model for Human Resource Management Information Systems, Government Policy and Organizational Performance: A Research Agenda. IOSR Journal of Business and Management (IOSR-JBM), 19(1), 43-53.‏ http://dx.doi.org/10.9790/487X-1901034353
Alam, M. G. R., Masum, A. K. M., Beh, L. S., & Hong, C. S. (2016). Critical factors influencing decision to adopt human resource information system (HRIS) in hospitals. PloS one, 11(8), e0160366.‏ http://dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0160366
Bakhshizadeh Borj, K. , Hamzavi, H. and Jamali, M. (2025). Identifying and prioritizing drivers for optimizing the sustainable value chain of Iran's petrochemical industry with a strategic foresight approach. Strategic Value Chain Management, 1(3), 1-26. doi: 10.22075/svcm.2025.36996.1024[In Persian]
Bal, Y., Bozkurt, S., & Ertemsir, E. (2022). The importance of using human resources information systems (HRIS) and a research on determining the success of HRIS. In Strategic Human Resource Management at Tertiary Level (pp. 197-209). http://dx.doi.org/10.1201/9781003357223-11
Barišić, A. F., Poór, J., & Pejić Bach, M. (2019). The intensity of human resources information systems usage and organizational performance. Interdisciplinary Description of Complex Systems: INDECS, 17(3-B), 586-597.‏ http://dx.doi.org/10.7906/indecs.17.3.15
Baswardono, W., Cahyana, R., Rahayu, S., & Nashrulloh, M. R. (2019, December). Design of human resource information system for micro small and medium enterprises. In Journal of physics: conference series (Vol. 1402, No. 6, p. 066056). http://dx.doi.org/10.1088/1757-899X/407/1/012134
Bhatia, A., & Nangia, R. (2023). Impact of human resources information system on human resource strategies with empirical study of banking industry. Journal of Pharmaceutical Negative Results, 1034-1037.‏ http://dx.doi.org/10.5539/cis.v4n2p81
Boselie, P., Van Harten, J., & Veld, M. (2021). A human resource management review on public management and public administration research: stop right there… before we go any further. Public Management Review, 23(4), 483-500.‏ http://dx.doi.org/10.1080/14719037.2019.1695880
Campion, E. D., & Campion, M. A. (2025). A review of text analysis in human resource management research: Methodological diversity, constructs identified, and validation best practices. Human resource management review, 35(2), 101078.‏ https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2025.101078
Chabani, Z. (2020). The challenges facing public organizations to implement human resources information systems: a case study of Algeria. Journal of Management Information and Decision Sciences, 23(4), 230-244.‏ https://doi.org/10.4018/978-1-59904-883-3.ch088
Chen, S., & Xu, H. (2023). Meta-heuristic algorithm-based human resource information management system design and development for industrial revolution 5.0. Soft Computing, 27(7), 4093-4105.‏ http://dx.doi.org/10.1007/s00500-021-06650-z
Eshaghi Gordji, M., Zarei, A. A., Hamzavi, H., Asadbak, M. & Mohammadi Shir Kalai, H. A. (2024). Prioritizing Environmental Policy Issues of the Islamic Republic of Iran. Governance and Development Journal, 4(1), 74-92. doi:
Fitria, N., Wijayanti, I., Santoso, A. B., Romadon, S., & Kraugusteeliana, K. (2023). The role of management information systems in human resource competency development. Jurnal Minfo Polgan, 12(1), 1387-1396.‏ http://dx.doi.org/10.33395/jmp.v12i1.12764
Handayani, N. S., Cahaya, R., & Shaddiq, S. (2025). INTEGRATING HUMAN RESOURCE INFORMATION SYSTEMS (HRIS) INTO INDUSTRY 4.0 AND SOCIETY 5.0: TOWARD A SMARTER AND MORE STRATEGIC HUMAN CAPITAL MANAGEMENT. AT-TAKLIM: Jurnal Pendidikan Multidisiplin, 2(7), 349-366.‏ https://doi.org/10.71282/jurmie.v2i7.656
Hossain, Q., Ikbal, M. Z., & Rahman, M. M. (2025). A META DATA-DRIVEN DECISION SUPPORT IN HUMAN CAPITAL MANAGEMENT: REVIEWING HRIS AND PREDICTIVE ANALYTICS INTEGRATION. ASRC Procedia: Global Perspectives in Science and Scholarship, 1(01), 215-246.‏ https://doi.org/10.63125/xgew7q22
HUSSEIN, R. Y., & GHORBE, A. (2024). Impact Of Human Resources Information Systems On Job Performance Quality: A Field Study In Health Administration In Dhi Qar. Webology, 21(1).‏ http://dx.doi.org/10.13140/RG.2.1.2251.4085
Ibrahim, A. M., & Ali, H. (2023). Factors Affecting Human Resource Information System: IT Infrastructure, Management Support, and Market Competition. Dinasti International Journal of Management Science (DIJMS), 5(1).‏ https://doi.org/10.31933/dijms.v5i1.2063
Iraj, H. & Ghouchani, F. (2017). Implementation Pattern for Human Resource Information System in Large and Medium-sized Companies. Journal of Strategic Management Studies, 8(29), 271-298. https://www.smsjournal.ir/article_88385.html?lang=en [In Persian]
Jayadeva, S. M., Shikhare, R. R., & Verma, S. (2022). Factors Affecting the Effectiveness of HRIS (Human Resource Information System):-An Empirical Study. Journal of Positive School Psychology, 6(5), 5795-5802.‏ https://doi.org/10.1080/09585192.2016.1277362
 Karimi, B. & Ataei, M. (2018). Identifying and prioritizing factors affecting the effectiveness of human resource information systems. Development and Transformation Management, 33 (10), 61-71. https://sanad.iau.ir/Journal/jdem/Article/949913 [In Persian]
Kassim, E., & El Ukosh, A. (2020). The Role of Human Resources Information Systems in Enforcing Knowledge Management: A field study on the Ministry of Transport in Gaza Strip. International Journal of Business Ethics and Governance (IJBEG), 26-51.‏ http://dx.doi.org/10.51325/ijbeg.v3i3.48
Magableh, A. N., & Al-Tarawneh, J. T. (2021). The effect of information systems for human resources on the capability of individual innovation in Jordanian companies: a conceptual review. The Big Data-Driven Digital Economy: Artificial and Computational Intelligence, 393-413.‏ http://dx.doi.org/10.1007/978-3-030-73057-4_30
Masum, A. K. M., Beh, L. S., Azad, M. A. K., & Hoque, K. (2018). Intelligent human resource information system (i-HRIS): A holistic decision support framework for HR excellence. International Arab Journal of Information Technology., 15(1), 121-130.‏ https://doi.org/10.1371/journal.pone.0160366
Matimbwa, H., & Masue, O. S. (2019). Usage and challenges of human resources information system in the Tanzanian public organizations. Journal of Human Resource Management, 7(4), 131-137.‏ http://dx.doi.org/10.11648/j.jhrm.20190704.17
Matimbwa, H., Shillingi, V., & Masue, O. (2021). Effectiveness of Human Resources Information System in the Tanzanian Local Government Authorities: Do Technological, User and Organisational Attributes matter?.‏ https://doi.org/10.11648/j.ajomis.20200503.11
Memon, K. R., Ghani, B., Hyder, S. I., Han, H., Zada, M., Ariza-Montes, A., & Arraño-Muñoz, M. (2022). Management of knowledge and competence through human resource information system—A structured review. Frontiers in Psychology, 13, 944276.‏ https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.944276
Meneses, J. L., Mabuting, R. E., Amago, J., Taburdan, P., Maligalig, C., Avila, M. S., & Nguyen, D. B. (2024, November). Factors Influencing the Behavioral Intention to Use the Human Resource Information System (HRIS) of MSEUF Employees: An Extended Technology Acceptance Model. In International Conference on Advances in Information and Communication Technology (pp. 1016-1025). http://dx.doi.org/10.1007/978-3-031-80943-9_105
Mogbojuri, B. O. (2024). Unlocking the Potential: Artificial Intelligence and Machine Learning in Human Resources Information Systems. IEEE-SEM Publications, 12(3).‏ https://doi.org/10.1201/9781003581246-13
Nawaz, N., & Gomes, A. M. (2017). Human resource information system: a review of previous studies. Journal of Management Research, 9(3).‏ http://dx.doi.org/10.5296/jmr.v9i3.11488
Noerman, T., Yuliaji, E. S., & Riana, N. (2025). Navigating Government Information System Efficacy: Insights from Human Resource Information System Implementation. Jurnal Adminsitrasi Bisnis, 19(1), 50-66.‏ https://doi.org/10.21776/ub.profit.2025.019.01.4
Puspitarini, W., Handayani, P. W., Pinem, A. A., & Azzahro, F. (2018, October). Success factors of human resource information system implementation: A case of ministry of state-owned enterprise. In 2018 5th International Conference on Electrical Engineering, Computer Science and Informatics (EECSI) (pp. 23-27). http://dx.doi.org/10.1109/EECSI.2018.8752703
Rahdarpour, J., Okati, H., & Sheikh, H. (2025). The Impact of the Human Resources Information System on the Behavioral Outcomes of Education Employees in Tehran: A Structural Equation Modeling Approach. Sociology of Education, 211-222.‏ https://doi.org/10.22034/ijes.2025.2015165.1495
Raja, M., Swamy, T. N. V. R. L., Das, S., Bansal, R., Fahlevi, M., & Aziz, A. L. (2025). Does human resource information system influence performance management?. Cogent Business & Management, 12(1), 2438862.‏ http://dx.doi.org/10.1080/23311975.2024.2438862
RezaeiManesh, B., Hamzavi, H., & Hosseini, S. M. (2025). Identifying and prioritizing drivers for optimizing sustainable performance of oil, gas and petrochemical organizations with a futures research approach. Modern Research in Performance Evaluation. 4(1), 11-26. doi: 10.22105/mrpe.2025.506185.1146 [In Persian]
Rogozov, Y. I., Kucherov, S. A., Lipko, J. Y., Belikov, A. N., Maakot, A. Q., & Belikova, S. A. (2020). Method of designing the modular structure of the information system. In Journal of Physics: Conference Series (Vol. 1457, No. 1, p. 012014). http://dx.doi.org/10.1088/1742-6596/1457/1/012014
Sadiq, U., Khan, A. F., Ikhlaq, K., & Mujtaba, B. G. (2022). The impact of information systems on the performance of human resources department. In Strategic Human Resource Management at Tertiary Level (pp. 31-47). http://dx.doi.org/10.24018/ejbmr.2023.8.3.1992
Sancoko, S., Desta, A. F., Yuliyanto, H., & Alaufa, B. (202). User Satisfaction on Utilization of Human Resources Information System (HRIS) in Public Organizations. In Proceedings (Vol. 83, No. 1, p. 32). http://dx.doi.org/10.3390/proceedings2022083032
Sawitri, N. N., Susanto, P. C., Suroso, S., & Sihombing, S. (2023). Business Opportunity Human Resource Information System for a Human Resource Department to Create Career Path and Performance Evaluation. East Asian Journal of Multidisciplinary Research (EAJMR), 2(4), 1505-1516.‏ http://dx.doi.org/10.55927/eajmr.v2i4.3757
Sehat, S. & Bashirpour, M. (2019). Identifying and ranking factors affecting the adoption of human resource management information systems, Third International Conference on Management, Industrial Engineering, Economics and Accounting, https://civilica.com/doc/933356 [In Persian]
Setyaningrum, L., Hidayanto, A. N., & Prabowo, H. (2020). Development MEIS (Military Education Information System): HRIS (Human Resources Information System) Integration for Competence and Placement of Personnel Positions. International Journal of Recent Technology and Engineering (IJRTE), 8(5), 3729-3737.‏ http://dx.doi.org/10.1109/ICISS50791.2020.9307577
Setyaningrum, L., Hidayanto, A. N., & Prabowo, H. (2020). Development MEIS (Military Education Information System): HRIS (Human Resources Information System) Integration for Competence and Placement of Personnel Positions. International Journal of Recent Technology and Engineering (IJRTE), 8(5), 3729-3737.‏ https://doi.org/10.35940/ijrte.e6252.018520
Shahreki, J., & Lee, J. Y. (2024). Adopting human resource information system and work-related outcomes in emerging market SMEs: unified theory of acceptance and use of technology. Cross Cultural & Strategic Management, 31(1), 116-142.‏ http://dx.doi.org/10.1108/CCSM-09-2022-0144
Shahreki, J., Ganesan, J., Raman, K., Chin, A. L. L., & Chin, T. S. (2019). The effect of human resource information system application on employee satisfaction and turnover intention. Entrepreneurship and Sustainability issues, 7(2), 1462.‏ DOI: 10.9770/jesi.2019.7.2(47)
Shukla, V., Girdhar, A., Pandey, M. N., Aggarwal, T., & Panda, R. K. (2025). Design And Implementation Of A Human Resource Information System For Strategic Workforce Planning. International Journal of Environmental Sciences, 11(3s), 1340-1353.‏ https://doi.org/10.64252/r1wb7737
Srivastava, S., Bajaj, B., & Dev, S. (2022). Human resource information system adoption and implementation factors: a theoretical analysis. In Research Anthology on Human Resource Practices for the Modern Workforce (pp. 93-113). http://dx.doi.org/10.4018/978-1-6684-3873-2.ch006
Tawaha, M., Bshayreh, M., & Alabdallat, W. (2021). The effect of information systems and human resources strategies on the success of information systems: Evidence from Jordanian commercial companies. Management Science Letters, 11(3), 925-932.‏ http://dx.doi.org/10.5267/j.msl.2020.10.005
Ujianto, R., Salsabilla, G. F., Dewi, M. A., & Darwis, T. (2024, May). Human Resource Information System Design PT Fidac Inovasi Teknologi. In 2024 9th International Conference on Business and Industrial Research (ICBIR) (pp. 1-5).
Vrabcová, P., & Urbancová, H. (2021). Use of human resources information system in agricultural companies in the Czech Republic. Agricultural Economics/Zemědělská Ekonomika, 67(5).‏ http://dx.doi.org/10.17221/452/2020-AGRICECON
مدیریت دولتی تطبیقی
دوره 4، شماره 1
خرداد 1405
صفحه 222-250

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 28 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری: 03 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش: 07 آذر 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار