تحلیل جامعه شناختی موانع توسعه‌ی اقتصادی و اجتماعی استان اردبیل از منظر مدیران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم اجتماعی، واحد خلخال، دانشگاه آزاد اسلامی، خلخال، ایران.

2 گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: هدف این پژوهش، تبیین موانع توسعه اقتصادی و اجتماعی استان اردبیل با استفاده از مطالعه کیفی و روش داده بنیاد بود.
روش‌شناسی: داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با اساتید دانشگاه، مدیران ارشد استانی و خبرگان محلی جمع‌آوری و با استفاده از کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند و روش نمونه گیری نیز کیفی- هدفمند بوده و مصاحبه با افراد نمونه تا اشباع نظری ادامه یافت.
یافته‌ها: بر اساس مدل پارادایمی؛ ضعف در پیشران های توسعه، نبود کنش توسعه‌گرا وکم توجهی به منابع انسانی بعنوان شرایط علی، ضعف در کیفیت نهادی، شرایط فرهنگی استان، وضعیت اداری- مدیریتی و ضعف در سرمایه اجتماعی بعنوان شرایط مداخله گر، وضعیت طبیعی و شرایط سیاسی –تاریخی استان در شرایط زمینه ای طبقه بندی شده اند. نبود الگو و راهبرد توسعه‌ی استان مقوله هسته‌‌ای این مطالعه، سازگاری با شرایط، حمایت خواهی، تعارض و تناقض با شرایط و فهم تک بعدی از توسعه بعنوان تعامل یا راهبرد انتزاع گردید و تداوم توسعه نیافتگی اقتصادی-اجتماعی استان پیامد چنین کنش ها و واکنش‌ها می باشد. برای اعتبار سنجی مدل از شیوه 10 شاخص مقبولیت کوربین و استراوس و تحلیل عاملی تأییدی از طریق معادلات ساختاری اقدام گردید. مطابق میانگین نظر نمونه آمار، اعتبارسنجی مدل 51/4 از 5 به دست آمد که برابر 2/90% و از درجه‌ی اعتبار بسیار بالایی برخوردار است.
نتیجه‌گیری: تداوم توسعه‌نیافتگی استان پیامد شرایط تعاملی مدل بوده و نیازمند بازنگری در ساختارهای مدیریتی، تقویت پیشران های توسعه، تدوین الگوی توسعه بومی می باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Sociological analysis of obstacles to economic and social development in Ardabil province from the perspective of managers

نویسندگان [English]

  • Behnam Arik 1
  • Jafar Ebrahimi 1
  • Akbar Talebpour 2
1 Department of Sociol Sciences, Kha.C., Islamic Azad University, Khalkhal, Iran.
2 Department of Social Sciences, Faculty of Social Sciences and Economics, Alzahra University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Context and Purpose: The purpose of research was to explain the obstacles to the economic and social development of Ardabil Province using a qualitative study and the grounded theory method.
Methodology: Data were collected through semi-structured interviews with university professors, senior provincial managers, and local experts. The data were analyzed using open, axial, and selective coding. The sampling method was qualitative and purposive, and interviews continued with participants until theoretical saturation was achieved.
Findings: Based on the paradigmatic model, the following categories were identified: Causal Conditions: Weakness in development drivers, absence of development-oriented action, and neglect of human resources. Intervening Conditions: Weak institutional quality, the cultural context of the province, the administrative-managerial situation, and weak social capital. Contextual Conditions: The province's natural situation and political-historical conditions. The core category of this study was identified as "the absence of a provincial development model and strategy.The abstracted interactions/strategies included adaptation to conditions, seeking support, conflict and contradiction with conditions, and a one-dimensional understanding of development. The consequence of such actions and interactions is the persistence of the province's economic and social underdevelopment. For model validation, Corbin and Strauss's 10 criteria of acceptability and confirmatory factor analysis (CFA) through structural equation modeling (SEM) were used. According to the statistical sample's average opinion, the model's validation score was 4.51 out of 5, which is equal to 90.2%, indicating a very high degree of validity.
Conclusion: The persistence of underdevelopment in the province is the result of the interaction of these factors and necessitates a revision of managerial structures, attention to human and social capital, and the formulation of an indigenous development model.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Obstacles of Economic-Social Development
  • Grounded Theory
  • Development Model and Strategy
  • Ardabil Province

مراجع

ابع
ابراهیمی،جعفر،ازکیا،مصطفی،رسول زاده،صمد(1400) تحلیل جامعه‌شناختی عوامل نهادی توسعه و توسعه‌نیافتگی در استان آذربایجان‌شرقی با روش داده بنیاد،مطالعات توسعه اجتماعی ایران،52(13) 305-321. 10.30495/jisds.2022.64116.11633
کوربین، جولیت،استروس، انسلم.(1398)، مبانی پژوهش کیفی و فنون تولید نظریه زمینه ای، ترجمه ابراهیم افشار، نشر نی.
 ازکیا مصطفی، (1378)، جامعه شناسی توسعه، موسسه نشر کلمه.
ایمان، محمدتقی،(1393)، روش شناسی تحقیقات کیفی، نشر قم.
پارسی‌پور،حسن، حسن‌زاده، احمد، عاقلی مقدم، حمیدرضا، (1400) رتبه‌بندی و تحلیل درجه توسعه‌یافتگی استان‌های کشور، مهندسی جغرافیایی سرزمین دوره6، شماره 4، پیایی 14، صص775-766.   
سریع القلم، محمود،(1401)، عقلانیت و توسعه یافتگی، نشر فرزان.
دولتخواه اجیرلو، قادر،میرساردو، طاهره، ادهمی، عبدالرضا.(1400)، تبیین جامعه شناختی موانع توسعه با تاکید بر توسعه اجتماعی- فرهنگی، پژوهشهای جامعه شناختی، سال پانزدهم/شماره چهارم / زمستان 1400.
دیداری، چنور ، محسنی، رضاعلی و بحرانی، محمد حسین . (1398). بررسی عوامل مؤثر بر توسعه نامتوازن در استان کردستان با تاکید بر شاخصهای توسعه اقتصادی. جامعه شناسی اقتصادی و توسعه، 8(2)، 167-197.
راد، فیروز.(1388) جامعه‌شناسی توسعه، انتشارات چاپخش، تهران.
شیرزادی، رضا (1399)، نوسازی، توسعه، جهانی شدن، ( مفاهیم مکاتب و نظریه‌ها)- نشر آکه.
طالب پور، اکبر و کریمیفر، نرمین . (1398). مطالعه تطبیقی خشونت علیه زنان در مناطق کردنشین ایران و عراق. مطالعات اجتماعی روان شناختی زنان، 17(4)، 131-162. doi: 10.22051/jwsps.2020.31392.2220
طالب‌پور، اکبر و محمود بسطامی نژاد، میرزایی خلیل، (1400)،معمای توسعه نیافتگی ایران از دیدگاه صاحبنظران علوم اجتماعی، فصلنامه علمی- پژوهشی علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، دوره 51 ، شماره 2 – شماره پیاپی 15 ، تابستان 1400.
طالب پور، اکبر و بسطامی نژاد، محمود . (1399). طراحی الگوی توسعه ایران با استفاده از روش دلفی. جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، 9(2)،253-283.  doi: 10.22034/jeds.2020.11478
طالب پور، اکبر و کرمی، مهناز . (1404). تغییر ارزش‌ها،نگرش‌های سیاسی و دموکراسی جامعه ایرانی دردو موج پنجم وهفتم ارزش‌های جهانی. جامعه شناسی اقتصادی و توسعه، 14(1)، 110-135. doi: 10.22034/jeds.2025.66909.1861
عبدالهی، محمد(1384)، توسعه‌ی اجتماعی، فصلنامه مدیریت و توسعه شماره 62، تابستان 1384.
عزیزی، ابوطالب و سارا سید هاشمیان، بررسی عوامل مؤثر بر توسعه اجتماعی و اقتصادی در شهر اصفهان (1395)، فصلنامه علمی-پژوهشی علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، سال دهم، شماره اول، پیاپی 32 بهار 1395.
فراسنخواه، مقصود(1401)، کنش گران مرزی، چاپ اول، تهران: نشر گام نو
ناصری، سهیلا و صدیقه پیری.(1396)، تئوری زمینه ای: روشی برای مطالعه علمی و عملی توسعه و تغییر اجتماعی، مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال نهم/ شماره چهارم/ پاییز 1396.
هومن، حیدرعلی، (1395)، مدل یابی معادلات ساختاری با کاربرد نرکم افزار لیزرل،چاپ هفتم، نشر سمت.
 
 
Abdollahi M. (2004). Social Development. JMDP. 18(4), 14-21.[In Persian] 
Azizi, A., & Hashemian, S. S. (2016). Investigation of factors affecting social and economic development in Isfahan city, Social Science Quarterly, 10 (1), 31-32.[In Persian].
Azkia, M. (1999). Sociology of development. Kalameh Press,Tehran.[In Persian]
Baumard, P., & Ibert, J. (2001). What approach with which data. In Doing management research: A comprehensive guide. Sage Publications.
Grazia B, Roberto M, Emma S, Francesco S.(2018).Integrating landscape in regional development: A multidisciplinary approach to evaluation in Trentino planning policies, Italy,Land Use Policy,Volume 77,2018,Pages 613-626,ISSN 0264-8377,https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2018.05.024.
Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research (3rd ed.): Techniques and procedures for developing grounded theory. SAGE Publications, Inc., https://doi.org/10.4135/9781452230153
Didari, C., Mohseni, R. A. Bahrani.M,H.(2020). The study of factors affecting the underdevelopment of Kurdistan province with emphasis on economic development. Journal of Economic & Developmental Sociology, 8(2), 167-197. [In Persian].
Dolatkhah Ajirloo,Ghader,Mirsardoo,Tahereh,Adhami,Abdolreza.(2022). Explaining barriers of Development with emphasis on social-cultural development with GT approach (Case of study: Bilesavar city)Sociological Researches,4(15),25-49[In Persian].
 Ebrahimi, J., Azkia, M., & Rasoulzadeh Aghdam, S. (2021). Sociological analysis of institutional factors of development and underdevelopment in East Azerbaijan province using the grounded theory method. Iranian Journal of Social Development Studies, 13(4), 305-327. [In Persian]. https://doi.org/10.22055/jsd.2021.38537.2276
Goetschel, L. (1999). Globalization and security: The challenge of collective action. Expertenkologuium Der Euangelische Akadamic Loccum, 10, 12.
Homan, H. A. (2016). Structural equation modeling. Samt Publications. [In Persian]. 
Iman, M. T. (2014). Qualitative research methodology. Qom Publishing. [In Persian].
Ismayilov, A., Aliyev, K., & Benazic, M. (2020). Economic and social development : 55th International Scientific Conference on Economic and Social Development : book of proceedings : Baku, 18-19 June 2020.
Leftwich, A. (2003). Democracy and Development: Theory and Practice.Polity Press.
Nasseri, S., & Piri, S. (2017). Grounded theory: A method for scientific and practical study of development and social change. Social Science Quarterly, 9(4),[In Persian].
Pacione, M. (2003). Urban geography: A global perspective (2nd ed.). London International .Scientific Conference on Economic and Social Development Development .
Parsipoor,H. , Hoseinzadh,A. and Agheli moghaddam,H. (2022). Ranking and analysis of the level of development of Iran's provinces. Geographical Engineering of Territory, 6(4), 751-766[In Persian].
Rad, F. (2004). Sociology of cultural development. Chapakhsh Press,Tehran. [In Persian].
Roll, R., & Talbott, J. (2003). Political freedom, economic liberty, and prosperity. Journal of Democracy, 14(3), 75–89. https://doi.org/10.1353/jod.2003.0059
Sariolghalam, M. (2022). Rationality and development. Farzan Press,Tehran. [In Persian].
Shirzadi, R. (2019), Modernization, Development, Globalization, (Concepts of Schools and Theories) - Agahe Publishing [In Persian].
Talbott, J., & Roll, R. (2003). Political Freedom, Economic Liberty, and Prosperity. Journal of Democracy, 14(3), 75–89.
Talebpour, A. and Karimifar, N. (2019). Comparative Study of Violence against woman in Kurdish Regions of Iran and Iraq. Women's Studies Sociological and Psychological, 17(4), 131-162. doi: 10.22051/jwsps.2020.31392.2220[In Persian].
Talebpour, A. and bastaminezhad, M. (2020). Iran's development model design by using Delphi method. Journal of Economic & Developmental Sociology, 9(2), 253-283. doi: 10.22034/jeds.2020.11478. [In Persian].
Talebpour, A. and karami, M. (2025). Changing Values, Political Attitudes, and Democracy in Iranian Society in the Fifth and Seventh Waves of Global Values. Journal of Economic & Developmental Sociology, 14(1), 110-135. doi: 10.22034/jeds.2025.66909.1861[In Persian].
Bastaminezhad,Mahmoud,Talebpour,Akbar,mirzaei,khalil.(2021).The Riddle of Underdevelopment of Iran from the View Point of the Social Sciences Experts .Social Sciences Quarterly ,2 () ,46-21[In Persian].
Todaro, M. P. (1977). Economic development in the Third World: An introduction to problems and policies in a global perspective. Longman Press.
Tremblay, C. (2009). Advancing the social economy for socio-economic development .International Perspectives Public Policy Press.London.
مدیریت دولتی تطبیقی
دوره 4، شماره 2
شهریور 1405
صفحه 123-146

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 26 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری: 27 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش: 03 آبان 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار